AnoBanini

خلاصه مقاله
« يک سرنوشت ممتاز ( حسنک وزير )» محمد علي اسلامي ندوشن

از ماجراي بر دار کردن حسنک در " تاريخ بيهقي "  به تفضيل سخن رفته .خواننده مي فهمد که حتي درآن دوره نيز مانند امروز ، نا بکاري ها و سنگدلي ها در حق بزرگمردان حکمفرما بوده است .
حسنک آخرين وزير محمود است که زماني حاکم نيشابور بوده است .
بيهقي از سه تن به عنوان دشمنان او نام مي برد : خليفه ء بغداد ، مسعود غزنوي و بوسهل زوزني .
خشم خليفه از اين بابت است که حسنک در بازگشت از سفر حج ، همراهان را از بيم هلاک در باديه از راه مصر باز مي گرداند و از خليفه فاطمي خلعت مي گيرد . خليفه عباسي هم از سلاح تکفير مذهبي بر ضد او استفاده مي کند . در زمان محمود ، خليفه کاري از پيش نمي برد زيرا حسنک نزد اوجايگاه ويژه اي دارد .
مسعود از او کينه دارد ، به سه دليل ، بدگويي هاي حسنک ، ياري کردن امير محمد براي رسيدن به خلافت ، پابرجا بودن بر عقيده تا آخرين روز زندگي .
بيهقي علت دشمني بوسهل را توهين دربان حسنک به بوسهل در زمان وزارت او مي داند ، اما به نظر مي رسد کينه هاي عميق تري از او به دل داشته باشد ، به طوري که ترتيب بردار کردن حسنک را به عهده مي گيرد .
چيزي که چهره حسنک را درخشان مي کند ، بي اعتنايي او نسبت به مرگ است . در هيچ جا اثري از ضعف و زبوني در او نمي بينيم . مرگ را مي پذيرد ولي تن به ذلت نمي دهد .
ترديدي نيست که عده زيادي حسنک را دوست داشته اند ، ولي از ترس مسعود نمي توانند از او دفاع کنند . مسعود نيز براي توجيه کار خود ، دو پيک ساختگي را پاي دار حاضر مي کند تا مردم گمان کنند حکم قتل حسنک را از بغداد آورده اند .
چه حق با حسنک بوده چه نبوده ، برتري او بر دشمنانش در اين است که کامياب زندگي کرد و کوتاه ، و مردانه مرد و داستانش به زيبايي نوشته شد ، و اين همه موهبت با هم ، نصيب کمتر کسي مي گردد

 تخليص و باز نويسي: نيره سليمي
منبع: جام جهان بين ، نشر قطره ، 1382 ، صص 159-163