AnoBanini

خلاصه مقاله
" هزاره ميلاد ابوالفضل بيهقي "، محيط طباطبايي 

در اين مقاله ابتدا نويسنده به مساله شهرت بيهقي در طي اعصار و قرون پرداخته و بيان کرده بيهقي از دوران حمله مغول به بعد تا عصر صفويه تقريبا فراموش شد و دوباره در قرن بيستم مورد توجه اديبان قرار گرفت . در طول اين دوره بيهقي در شبه قاره هند شناخته شده بوده و کهن ترين نسخه هاي تاريخ بيهقي که مربوط به دوران صفويه است در هند نوشته شده است . نام اصلي کتاب هم به اعتبار لقب مسعود ( ناصر لدين الله ) يا لقب سبکتگين (ناصر الدين) تاريخ ناصري بوده است .
 ابوالحسن بيهقي در تاريخ بيهق مي گويد اين کتاب بيش از سي مجلد است ، اما آن را به طور کامل نديده است ، از نظر نويسنده احتمالا اين کتاب از آغاز ناقص بوده زيرا حدود صد سال بعد از زمان مولف نسخه کاملي از آن به دست نمي آمده ، و تعيين سي جلد امري مسموع است .
سپس نويسنده بيهقي را با ميرزا مهدي خان استر آبادي مقايسه مي کند و مي گويد ميرزا در بيان علل اختلاف ميان نادر شاه و عباس ميرزا صادق نبوده ، درحالي که بيهقي حوادث ميان امير محمد و محمود و مسعود را صريح تر و روشن تر بيان کرده است .
نويسنده از ميان مورخان اسلامي دو نفر را از نظر انعکاس تحول اوضاع سياسي و نقد حکومت و صداقت به بيهقي شبيه دانسته : ابن طبا طبا معروف به ابن طقطقي نويسنده کتاب منيه الفضلا ( الفخري) و ديگري ابوعلي مسکويه صاحب کتاب تجارب الامم .
از نظر نويسنده با توجه به کليله و دمنه بهرامشاهي مي توان پي برد که شالوده اسلوب نصر الله کاتب در سياق تحرير بيهقي زمينه سازي شده است . 

 تخليص و باز نويسي: نيره سليمي
منبع: يغما،  ش 265 ، هفتم مهر 1349 ، سال بيست و سوم ، ص ص 385- 392