AnoBanini

سرپناه
داشتن يك سرپناه و جاي مناسب جهت حفاظت در برابر خورشيد، حشرات، باد، برف هواي سرد و گرم لازم و ضروري به نظر مي رسد. داشتن يك مكان مناسب به ما حس خوبي داده و اعتماد به نفس ما را بيشتر خواهد كرد. هيچگاه از سرپناه هاي طبيعي صرفنظر نكنيد. غارها، داخل صخره های پیش آمده، درون شکافها و میان درختان تنگ پناهگاههای طبیعی به شمار می آیند.
گاهي از اوقات داشتن يك جاي خوب حتي از نياز به غذا و آب واجبتر است مثلا در مكانهاي سرد.
يكي از اشتباههاي رايج در ايجاد سرپناه بزرگ درست كردن آن است؛ يك سرپناه بايد به قدري بزرگ باشد كه شما را حفاظت كرده و بخصوص در آب و هواي سرد به قدر كافي كوچك بوده تا گرماي بدن را حفظ كند.
انتخاب محل سرپناه
در تمام موقعيتها زمانی که خواستيد جاي چادر يا سرپناه را انتخاب كنيد بايستي به موارد زير دقت كنيد:
1- محيط مذكور به مواد سازنده سرپناه نزديك باشد.
2- بايستي به قدري در طول و عرض و ارتفاع بزرگ باشد كه به آساني در حالت درازكش بخوابيد.
3- سعي كنيد محل انتخابي به محل حيوانات وحشي، حشرات، خزندگان، گياهان سمي و درختان خشك شده و قديمي نزديك نباشد.
4- از دامنه هاي سيل گير دوري كنيد.
5- از عوارض بهمن گير و احتمال ريزش سنگ دوري كنيد.
6- از برپایی چادر در نزدیکی ریزش آبشارها دوری کنید.
در بعضي از مكانها فصول تاثير زيادي در انتخاب محل دارد. مكان ايدهآل در زمستان و تابستان با هم فرق دارند. در طول زمستان شما به جايي با مختصات حفظ شما در برابر سرما و باد داشته و نيز به منابع آب و سوخت نزديك باشد. در فصل تابستان مكاني مشابه با نزديكي منبع آب مناسب و دوري از حشرات مناسب به نظر مي رسد.
نکته: جهت حفاظت از حشرات موقعیتهایی که بادی ملایم به آن می وزد یا نسیم ساحل بدان می رسد را در اولویت قرار دهید.
انواع سرپناه
هنگامي كه دنبال مكان مناسب مي گرديد به نوع سرپناه و حفاظت آن هم فكر كنيد. همچنين:
چقدر زمان و تلاش بايد بكنيد تا يك سرپناه مناسب ايجاد كنيد.
چه ميزان حفاظت در برابر خورشيد، باد، باران و برف نياز است.
چه ابزاري در دست داريد يا چه ابزارهايي مي توانيد درست كنيد.
چه مقدار مصالح جهت ساخت آن احتياج داريد.
براي پاسخ به اين سوالات شما بايد با انواع سرپناه ها، مصالح آنها و نحوه ساختشان آشنا شويد. با ما همراه باشيد.
تکیه گاه پانچويي
در این روش با کمترین زمان و تجهیزات می توانید یک پناهگاه ایجاد کنید. شما به یک پانچو، 2 الی 3 متر طناب، 2 میخ چوبی با 30 سانتی متر طول و دودرخت یا تیرک به فاصله 2 تا 3 متر احتیاج دارید. قبل از شروع انتخاب دو درخت مورد نظر جهت باد را چک کنید تا به پشت تکیه گاه سرپناه شما باشد.



چادر پانچویی
ایجاد این چادر یک سایبان برای شما ایجاد کرده و شما را از دو طرف محافظت می کند. فضای کمتر و محدود کردن دید از معایب این سرپناه است. برای ایجاد این سرپناه شما به پانچو، دو طناب به طولهای 1.5 الی 2 متر، 6 میخ چوبی به طول حدودی 30 سانتی متر، و دو درخت به فاصله 2 الی 3 متر نیاز دارید.



در شکل زیر استفاده از دو دیرک در وسط چادر به عنوان تکیه گاه دیده می شود.



خیمه مخروطی چتر بازی (3 دیرک)
شما یک چتر دارید و به طبع آن یک سرپناه، نگرانی به خود راه ندهید. شما به 3 دیرک به عنوان عمود احتیاج دارید. از مزایای این خیمه زمان کوتاه ایجاد آن، وسعت فضا جهت خواب، پخت غذا و ذخیره سوخت است.
شما از چتر اصلی یا کمکی برای ساخت این خیمه می توانید استفاده کنید. اگر یک چتر یک نفره استاندارد داشته باشید به 3 دیرک به طول 3.5 الی 4.5 متر طول و قطر 5 سانتی متر نیاز دارید.
به مراحل نشان داده در شکل توجه کنید.






در ساخت این خیمه به جهت بازشو درب و جهت باد و باز گذاشتن بالای سقف به جهت روشن کردن آتش در داخل دقت کنید.
در شکل های ذیل خیمه مخروطی چتر بازی از نوع 1 دیرکه و بدون دیرک را مشاهده می کنید.




سرپناه صحرايي (يك نفره)
در مكانهاي جنگلي و كوهستاني داراي درخت شما از اين روش ساده مي توانيد يك سرپناه درست كنيد. از مزاياي اين روش احتياج نداشتن به ابزار است. يك درخت به عنوان عمود چادر و چوب ديگري به طول 2.5 الي 3 متر و قطر 3 سانتي متر جهت تكيه دادن به آن پيدا كنيد. سپس چوب را به درخت با طناب يا شاخه هاي درختان ببنديد. با يك روكش برزنتي يا مشابه شما يك سرپناه داريد. فقط فراموش نكنيد دو گوش آويزان پارچه را با ميخ چوبي در زمين فرو يا به صورت سنگچين از داخل يا بيرون شكل دهيد. سعي كنيد شيب چادر به نحوي باشد كه باد مستقيما از سوراخ ورودي به داخل چادر نوزد . اگر درخت در محل مورد نظر شما نبود از يك چوب Y شكل جهت عمود چادر استفاده كنيد.



سرپناه جنگلي
اگر به جايي رفتيد كه چوب زيادي موجود بود اين سرپناه ارزش ساختن را دارد. دو درخت به فاصله 2.5 متر از يكديگر پيدا كنيد، چوبي را در ارتفاع 1.5 متري با صورت افقي بين دو درخت استوار كنيد. چوبهايي به طول 1.8 را به تعداد 6-8 عدد به ترتيب نشان داده در شكل به صورت تكيه به چوب افقي قراردهيد. سعي كنيد در محل تكيه با شاخه يا طناب چوبها را به همديگر محكم كنيد. از شاخ و برگ درختان به جهت پوشش پشت سرپناه استفاده كنيد. حال نوبت به درست كردن جاي خواب مي رسد. محل خواب را به صورت مستطيل در زير سايه بان مشخص كنيد. چوبهاي طولي به قطر مچ دست را كنار هم قرار داده تا عرضي به اندازه يك متر را پوشش دهند. به ترتيب شاخه هاي نرم درختان را اين بستر چوبي قرار دهيد تا به بالاترين سطح كه از برگهاي نرم درختان و شاخه هاي نازك پوشيده شود. براي تكميل كار و يك خواب راحت از يك بازتابنده حرارتي چوبي استفاده كنيد. به اين صورت كه با فرو كردن چهار چوب به صورت درست كردن يك غلاف عمودي چوبها را در غلاف بچينيد. آتش مناسب جهت خواب در چنين سرپناهي آتش طولي است و اين روش كمك زيادي به جهت هدايت آتش به سمت شما دارد.
نكته: هيچگاه احتياط را در آتش روشن كردن در محيط جنگل فراموش نكنيد.



بستر باتلاقي
چنانچه مجبور به ماندن در باتلاق يا جايي كه سطح آب آن بالاست شديد نگراني به خود راه ندهيد. با اين روش از شر آب و رطوبت كمي راحت مي شويد. در موقيت يابي به سطح آب، جزر و مد، باد و مصالح در دسترس دقت كنيد.
چهار چوب را به درستي و استواري در زمين فرو كنيد. سعي كنيد با در نظر گرفتن وزنتان نوع و قطرچوبها را درست انتخاب كنيد. دو چوب افقي را به مانند چوبهاي برانكارد به اين چوبها ببنديد و بين آنها را با چوبهاي ديگر شاسي كشي كنيد. اگر خواستيد بستر را تقويت كنيد از دو چوب ديگر در وسط به عنوان ستون بهره بگيريد. با شاخ و بال درختان بستر كار را جهت يك خواب راحت مهيا كنيد.



سرپناه خاشاكي
اين سرپناه مشابه سرپناه صحرايي است با اين تفاوت كه از چوبها و برگ درختها براي پوشش چوب تكيه استفاده مي كنيم. اين روش در محلهاي برفي هم مناسب است. فقط فراموش نكنيد اندازه اين لانه مناسب شما باشد نه بزرگ و نه كوچك.




سرپناه هاي بياباني
د راين بخش به چند نوع از آنها اشاره مي كنيم.




البته انواع سرپناهها به ين انواع محدود نمي شوند. در يك تقسيم بندي به انواع كوهستاني، جنگلي، برفي و بياباني نيز دسته بندي مي شوند. آنچه اشاره شد جزء انواع مرسوم سرپناههاست و ساير انواع مربوط به مناطق خاص و ابتكارهاي موقعيتي و بومي است.

نویسنده:
حامد پیمانخواه
peymankhah@anobanini.ir