اردبیل: بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی

 ایران‌شناسی: استان اردبیل: اردبيل  

  بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی  

صدر ولایت که نقد شیخ صفی داشت
                                                  قرب نود سال بود رهبر  این راه (قاسم انوار)


شیخ صفی الدین اردبیلی از اجداد خاندان سلسله ایرانی و شیعه مذهب صفوی بود که درسال 650 هجری قمری متولد شده است. شیخ صفی به دین داری و پاک دامنی معروف بوده به طوری که مخالفان خاندان صفی هم وی را با این ویژگی می شناختند. شیخ صفی الدین اردبیلی، نیای بزرگ صفویان؛ هشتمین نسل از تبار فیروزشاه زرینکلاه بود. فیروزشاه از بومیان ایرانی و کردتبار بود که در منطقه مغان نشیمن گرفته بود. زبان مادری شیخ صفی الدین، تاتی بود و اشعار تاتی او امروزه در دست است. تاتی یکی از زبان های ایرانی و زبان بومی آذربایجان بوده است.


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل


شیخ صفی در سال 735 هجری قمری، فوت شده و آرامگاهش در نزدیکی خانقاه و محل سکونت وی است. بناهای این مجموعه، از زیباترین آثار تاریخی اسلامی ایران در عصر صفوی بوده و یکی از آثار باستانی مهم کشور به شمار می رود. این بنا در سال 735 هجری قمری توسط شیخ صدرالدین موسی فرزند شیخ صفی بنا شده و در طول زمان و به ویژه در دوران حکومت صفوی مورد احترام شاهان صفوی بوده است.


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل


این مجموعه شامل بخش های اصلی زیر است؛ مقبره شیخ صفی (گنبد الله الله)، آرامگاه شاه اسماعیل اول، عمارت چینی خانه، مسجد جنت سرا، تالار دارالحفاظ، دارالحدیث، صحن اصلی، محوطه شهیدگاه، خانقاه یا چله خانه و حیاط باغ.
گنبد الله الله بنای استوانه ای شکل است که پس از مرگ شیخ صفی بنا شد. این مقبره از داخل به شکل هشت گوش منظم است که داخل آن با نقاشی هایی از گیاهان مزین شده است. در این قسمت صندوق قبر نفیس چوبی قرار دارد که با منبت کاری، خاتم کاری و کتیبه هایی از ثلث و رقاع آراسته گردیده است.


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل


آرامگاه شاه اسماعیل اول از بناهای بقعه کوچک تر و بسیار زیباست. وجود گنبدهای تذهیب و کتیبه های گچ بری و صندوق قبر خاتم کاری و منبت کاری، آن را به یکی از برجسته ترین دیدنی های این مکان تبدیل کرده است. از دید آنوبانینی چینی خانه از بر جسته ترین شاهکارهای معماری در قرن 11 هجری در شهر اردبیل محسوب می شود. این بنا به شکل اتاق چهار گوش و به قطر 18 متر است که گوشه های آن خوابیده و دارای چند طاق نما است. در مقرنس های توخالی گچی ایوان ها، طاق نماها و شاه نشین ها تعداد زیادی محوطه و طاق های تزئینی به شکل انواع گلدان ها، ابریق ها و ظروف رایج قرن 11 هجری تعبیه شده است. این محوطه جهت قرار دادن چینی های اهدایی به شاه عباس طراحی شده است.


آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
دست نوشته های موجود در آرامگاه

آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
ماکت آرامگاه

مهدي غلامي در کنار آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی؛ اردبیل؛ عکس از آنوبانینی
مهدی غلامی...


منابع:
anobanini
cbc (dot) ir
tachar (dot) blogsky (dot) com
fa (dot) wikipedia (dot) org
دیوان اشعار، قاسم انوار

  شهرهای استان اردبیل  

  لیست استانها