AnoBanini

حمِام دیلمان در مجموعه بافت تاریخی شهر دیلمان قرار دارد. این بنای تاریخی که "حمِام میربلوک" خوانده می‌شود، پس از آن‌که به‌دست میرزا علی‌اکبر بلوک مورد مرمِت و بهره‌برداری قرار گرفت، به این نام شهرت یافت و قدمت آن بر اساس یافته‌های باستان‌شناختی، به عصر صفویه برمی‌گردد که در دوره‌های مختلف، ضمن اضافه‌نمودن الحاقات، مورد مرمِت و بازسازی قرار گرفته است.
حمِام دیلمان دارای ساختاری ساده است كه متناسب با شرایط سخت آب‌ و ‌هوایی كوهستان طراحی و ساخته شده است. سه پلِه از سطح زمین به سمت پایین حمام ‌امتداد دارد كه به رختكن یا سربینه منتهی می‌شود و در گذشته، حوض كوچكی جهت شست‌وشوی پا جلوی درب ورودی آن قرار داشته است. صحن مركزی حمام، هشت ضلعی است كه چهار ضلع بزرگ و چهار ضلع كوچك آن به‌صورت یك‌درمیان قرار گرفته‌اند و در یكی از اضلاع بزرگ خزینه، آب گرم و در سه ضلع دیگر، سه سكو به چشم می‌خورد. درهایی كه در هریك اضلاع كوچك تعبیه شده‌اند، به گرم‌خانه، ‌سردخانه، سربینه و تنویرخانه باز می‌شود. شالوده اصلی بنا از سنگ و دیوارهای آن از آجر و ملات ‌به‌كار رفته است و نورگیرهای بالای گنبدها از جنس مرمر شفاف است.
عملیات حفاری باستان‌شناسی حمِام دیلمان طی سال جاری در دو مرحله اجرا گردید كه از نتایج حاصل از آن، می‌توان به آزادسازی محوطه حمِام و تخریب آن‌ها جهت ایجاد حفاری، مشخِص‌شدن وضعیت آتشدان یا تون حمِام با ضمائم، پیداشدن ورودی حمِام در قسمت شرقی و حوض كوچك تأمین‌كننده آب خزینه و سردخانه در قسمت غربی و نیز دیوارهای جنوبی حمِام اشاره كرد. دو عدد سكه فلوس و تعداد زیادی كاشی و سفال‌های به‌دست‌آمده از این حفاری در تعیین قدمت حمِام و مشخِص‌كردن تزئینات آن نقش به‌سزایی داشتند. همچنین بررسی و مطالعه سیستم آب‌رسانی و تقسیم آب در نقاط مختلف حمِام به واسطه كشف مسیر تنبوشه‌های سفالی و مشخص‌كردن سیستم گرمایشی حمِام، از دیگر نتایج حاصل از این كاوش است كه از نقطه‌نظر معماری سنتی ایران و منطقه قابل توجه و تأمِل است.
پس از انجام عملیات حفاری باستان‌شناسی حمِام دیلمان و بیرون‌آوردن آن از دل خاك، از مرداد ماه سال جاری عملیات مرمِت آغاز شد و با پایان‌یافتن عملیات مرمِت و احیای حمِام دیلمان، تبدیل این بنای تاریخی به موزه مردم‌شناسی دیلمان از دیگر اهداف سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان گیلان است.

نویسنده: امید ساعی
منبع:
iran-shahr (dot) ir