گلستان

 ایران‌شناسی: استان گلستان  

  گرگان  

گرگان؛ عکس از علی مجدفر

شهرستان گرگان از شمال به شهرستان آق قلا، از شرق به شهرستان کردکوی و بندر ترکمن و از جنوب به ارتفاعات شاهکوه و استان سمنان محدود است. زبان اصلی مردم گرگان گویش زیبا و دلنشین استرآبادی است و جمعیت فعلی آن دارای تنوع فراوان و ترکیبی از قومیت های بومی و محلی؛ قاجار، ترک سادات، بلوچ، سیستانی، دیلمی، مازندرانی، سبزواری، کاشمری، شاهرودی، بسطامی و اقوام ترکمن و قزاق می باشد.

گرگان؛ استان گلستان؛ عکس از علی مجدفر
گرگان؛ عکس از علی مجدفر

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد كه در قدیم شهری به نام گرگان (جرجان) كه رودخانه گرگان نیز از میان آن می‌گذشت وجود داشت كه نیمه شرقی آن را گرگان و نیمه غربی آن را "بكر آباد" می‌نامیده‌اند. این شهر در قرن چهارم هجری قمری مخصوصاً در زمان "شمس المعالی قابوس بن وشمگیر" اهمیت و شكوه خاصی داشت. در این دوره دانشمندانی همچون ابوعلی سینا، ابوریحان بیرونی و ابوبكر خوارزمی در این شهر پیرامون مسائل علمی به بحث و مجادله می‌پرداختند. این شهر از قرن چهارم هجری قمری به بعد اهمیت خود را كم كم از دست داد و در اثر حمله مغول تخریب و در دوره‌های بعد به خرابه‌ای مبدل گشت. گرگان قدیم (جرجان) یكی از پایتخت‌های آل زیاریان بود. آرامگاه قابوس زیاری كه در سمت شمال شهر گنبد واقع شده؛ در زمان قدیم داخل شهر جرجان قرار داشت. گرگان در دوره قبل از اسلام نیز یكی از ایالت‌های مهم ایران محسوب می‌شد كه در بیشتر ادوار، ایالتی مستقل به حساب می‌آمد.
این شهر تا اواخر دوره قاجاریه به نام استرآباد مشهور بود و بعد از دوره قاجاریه گرگان نامیده شد. استرآباد را در زمان صفویه دارالمومنین می‌نامیدند، زیرا سادات زیادی در آنجا سكنی و حكومت داشتند. در دوره قاجاریه این ناحیه تمركز ایل قاجار بود. بعد از آن به تدریج جلوه‌های شهری جدید و مدرن در آن نفوذ كرد و در دهه‌های اخیر به اوج خود رسید.
بازارها، مناطق حفاظت شده، اماکن و ابنیه تاریخی و فرهنگی و صنایع دستی؛ زمینه مناسبی برای جذب مسافر جهانگرد و ایجاد مراکز تفریحی را در این شهرستان فراهم آورده است. این شهرستان دارای مراکز گردشگری فراوانی است که از میان آنها می توان به موارد زیر اشاره نمود:
موزه گرگان، مدرسه عمادیه، امامزاده نور، مسجد جامع گرگان، پارك جنگلی النگدره، جنگل رنگو، جنگل شصت كلا، باران كوه، آبشار دوقلوی زیارت، آبگرم زیارت، تورنگ تپه، پارك جنگلی ناهار خوران، پارك جنگلی قرق، روستای زیارت، ارتفاعات هزار پیچ، كارونسرای قزلق، روستای چهار باغ، تالاب گمیشان، آبشار باران كوه، منطقه حفاظت شده جهان نما، پناهگاه حیات وحش میانكاله، كاخ اختصاصی، کاخ شاسمن، كاخ آغامحمدخان، پل آق قلا، تورنگ تپه، سد اسكندری، بازار قدیمی گرگان، جمعه بازار،
مسجد جامع، مسجد گلشن، مسجد امام حسن عسگری‌، مدرسه سردار، مدرسه دارالشفاء، امامزاده روشن، امامزاده نور (اسحاق)، امامزاده هندیجان.

منابع:
anobanini
iranyad (dot) ir
golestaninfo (dot) ir
golestan-mefa (dot) gov (dot) ir
جغرافیای استان گلستان، وزارت آموزش و پرورش

  جنگل ناهار خوران (منطقه جنگلی نهار خوران؛ گرگان)  

جنگل نهار خوران؛ نهارخوران؛ گرگان؛ استان گلستان؛ عکس از علی مجدفر

ناهارخوران نقطه‌ای جنگلی در جنوب شهر گرگان است که در فاصله 8 کیلومتری از مرکز شهر قرار دارد. این منطقه از هوای نسبتا مطبوع و ملایم تری در مقایسه با شهر و مناطق شمالی این منطقه برخوردار است. به مرور زمان و با افزایش جمعیت و وسعت شهر گرگان از حدود 20 سال قبل فاصله بین مرکز شهر و ناهارخوران به صورت یک خیابان عمومی و نسبتا شلوغ و پر رفت و آمد تبدیل شده و اکنون یکی از خیابان های اصلی گرگان است.

ادامه مطلب »

  النگ دره  

النگ‌دره نقطه‌ای جنگلی در پنج کیلومتری جنوب غربی شهر گرگان در مسیر جاده ناهارخوران است. این نقطه در ایام بهار و تابستان و به ویژه در روزهای گرم و آفتابی مملو از افراد و خانواده‌های شهری و روستایی است که از هوای گرم و شرجی شهر گرگان و روستاها و شهرهای اطراف به این منطقه پناه می برند تا ساعاتی را در فضایی مطبوع بگذرانند. هوای این منطقه حداقل 10 درجه خنک تر از نقاط شهری و پرجعیت است.

ادامه مطلب »