کرمان

ایران‌شناسی: استان کرمان

کرمان

اهل کرمان همه آسوده و فارغ ز بلا
کس بر ایشان نکند ظلم، چه پنهان چه ملا (فرخی)

شهر کرمان بزرگترین شهر و مرکز استان کرمان می باشد که در شمال استان واقع شده است. شهرستان کرمان از شمال با استان خراسان، از غرب با شهرهای زرند و رفسنجان، از جنوب با بم و از جنوب غربی با شهر بردسیر هم مرز است.
در برخی مدارک تاریخی و جغرافیایی نام این منطقه کرمان، کارمانیا، ژرمانیا و کرمانی ذکر شده است.

راهنما و نقشه گردشگری شهر کرمان

برخی جغرافی دانان نام قدیم این شهر را گواشیر و در برخی هفتواد می دانند؛ آنچنان که در افسانه ی جنگ شاه شاهان، اردشیر پاپکان با کرم اژدها پیکر کرمان نیز بدان اشاره شده و فردوسی بزرگ آن را به تفصیل در شاهنامه شرح داده است:

چو یک چند بگذشت بر هفتواد
بر آواز آن کرم کرمان نهاد (شاهنامه فردوسی)

از دوره ساسانیان فرمانروای کرمان، عنوان شاه داشت. چنانکه بهرام چهارم (388-389 ه. ق.) به مناسبت اینکه در زمان پدرش والی کرمان بود به کرمان شاه (شاه کرمان) معروف بود. طی سالیان دراز قالی از مهمترین صنایع دستی کرمان بوده است؛ به نحوی که قالی کرمان در کیفیت و مرغوبیت ضرب المثل شده و می گویند که این قالی هرچه بیشتر از عمرش بگذرد و اصطلاحا "پا بخورد" نه تنها از ارزشش کاسته نمی شود بلکه مرغوبتر نیز می شود؛ هم اکنون نیز برای بیان ارزش، مرغوبیت یا قدر و قیمت چیزی آن را با قالی کرمان می سنجند و می گویند "خانه درویش را با قالی کرمان چه کار"

اگر قماش شناسی برای فرش سرا
کدام قالی کرمان چو آب و جاروب است (واعظ قزوینی)

در قرن بیستم قالی بافی صنعت عمده کرمان را تشکلی می داد؛ ولی بعد از جنگ جهانی دوم تقاضا برای فرش کرمان کم شد. علت این امر، کیفیت پایین رنگ مصرفی بود که دیگر مورد پسند خریداران نبود؛ گرچه نمی توان کم توجهی مسئولین مربوط به صادرات و بازاریابی جهانی برای این محصول را در این امر نادیده گرفت. شهر کرمان از لحاظ گردشگری دارای ارزش ویژه است و مسجد جامع، مجموعه تاریخی گنجعلی خان و حمام وکیل از جمله آثار باستانی و دیدنی آن می باشد. بازار کرمان نیز یکی از نقاط دیدنی شهر است که از خصوصیات آن میتوان به بوی زیره که در سراسر بازار به مشام می رسد اشاره کرد.

بازار شهر کرمان

زیره در این شهر در انواع و کیفیت های متنوعی عرضه شده و به خاطر حجم زیاد عرضه قیمت نسبتا مناسبی دارد که با توجه به فواید بسیار زیاد دارویی و طعم و بوی دلپذیری که دارد تقریبا در تمام غذاهای محلی مردم کرمان مورد استفاده قرار میگیرد و مردم کرمان به آن علاقه خاصی نشان می دهند؛ به علاوه زیره به عنوان سوقات اصلی شهر کرمان مورد خریداری گردشگران قرار می گیرد.

حدیث خلد با شیرازیان، اکنون بدان ماند
که مشتی زیره، زی کرمان برند از بهر کرمانی (قاآنی)

زیره کرمان

همانگونه که آنوبانینی در بحث از استان کرمان نیز بیان کرده است کرمان زادگاه و موطن بسیاری از بزرگان فرهنگ و ادب ایران زمین بوده و شاعران بزرگی چون خواجوی کرمان و اوحدالدین کرمانی، را به خود پرورده است. دانش و فرهنگ در آحاد مردم این شهر نیز نفوذ کرده است. میزان تحصیلات در این شهر بالا بوده و درصد زیادی از مردم کرمان دارای تحصیلات عالی هستند؛ دانشگاه شهید با هنر کرمان نیز یکی از دانشگاههای تراز اول کشور به شمار می رود.
سرانجام با در نظر گرفتن آنچه بیان شد باید کرمان را یکی از نقاط مهم گردشگری کشور برشمرد که دیدن آن برای هر ایرانگردی لازم است.

لیستی از آثار تاریخی کرمان

منابع:
anobanini
kermanmiras-gardeshgari (dot) ir
tebyan (dot) net
دیوان اشعار، فرخی
شاهنامه فردوسی
دیوان اشعار، واعظ قزوینی
دیوان اشعار، قاآنی

موزه های سنگی یا هنر صخره ای

سنگ نگاره ها يا هنرهاي صخره اي، کهن ترين آثار تاريخي و هنري بجای مانده از بشر هستند. به تعبيري بستر به وجود آمدن حروف رمزي، خط، تبادل پيام، زبان، تاريخ، اسطوره ها، هنر و فرهنگ از سنگ نگاره هاست و آنها از بهترين ابزارهاي رمزگشايي ما قبل تاريخ هستند. تعداد آنها فقط در يك منطقه محدود در ايران به بيش از 21 هزار مورد مي رسد كه عمر بعضي از آنها به چهل هزار سال مي رسد و بشر تا کنون موفق به کشف هيچ پديده تاريخي و هنري بدين قدمت نشده است.

ادامه مطلب »

مجموعه گنج علی خان (حمام، بازار، مسجد، مدرسه و ضرابخانه)

مجموعه گنجعليخان کرمان، مجموعه عام المنفعه اي است که همزمان با شکوفايي اقتصاد عصر صفوي در سالهاي 1007 تا 1029 هجري قمري به سعي "گنجعليخان" حاکم وقت کرمان ساخته شد و به همت پسرش "عليمردان خان" تکميل گرديده است. اين مجموعه هنوز هم مرکزيت خود را در هسته شهر حفظ کرده و از شاهکارهاي معماري و مجموعه اي عالي از آثار باشکوه دوره صفويه محســــوب مي شود.

ادامه مطلب »