کرمان

ایران‌شناسی: استان کرمان

بم

بم يکي از شهرستان های کهن استان کرمان است. بم را فتح "ب" و تشديد "م" تلفظ مي کنند و بناي آن را به بهمن بن اسفنديار نسبت مي دهند. برخي از تاريخ نويسان مانند وزيري کرماني معتقدند افسانه هفتان بوخت، همزمان با سلسله کيانيان در بم اتفاق افتاده است.
شهرستان بم در 193 کيلومتري جنوب شرقي کرمان و در منطقه دشت و بين رشته کوه هاي جبال بارز و رشته کوه کبودي قرار گرفته و همين رشته کوه هاي مرتفع اطراف بم، باعث فراواني و غني بودن آب هاي زيرزميني منطقه شده در نتيجه بم در طول تاریخ منطقه اي سرسبز، آباد، خرم و ثروتمند بوده است. ارتفاع شهر از سطح دريا 1050 متر و مساحت شهرستان بم 17755 کيلومتر مربع می باشد.
این شهرستان در مشرق و مركز استان كرمان قرار گرفته، از شمال به شهرستان كرمان، از مشرق به شهرستان هاي زاهدان و ايرانشهر، از جنوب به شهرستان جيرفت و از مغرب به شهرستان بردسير محدود است. كوير لوت (دشت لوت)، در قسمت شمال و شمال شرقي آن واقع شده و غرب آن كوهستاني است. منطقه بم دو نوع آب و هواي سرد کوهستاني و آب و هواي گرم و خشک دارد.

شهر بم يکی از کهن ترين مراکز شهرنشيني در ايران بوده است. گواه اين امر تپه هاي تاريخي "بيدرون" در ده کيلومتـــــــري شمال و تل آتشي در دارستان در فاصله 30 کيلومتري شرق بم است که متعلق به هزاره هاي دوم تا چهارم قبل از ميلاد مسيح مي باشند. براين اساس زندگي در بم و اطراف آن از شش هزار سال قبل شکل گرفته و در دوراني از تاريخ در مکاني که امروز "ارگ" ناميده مي شود، تمرکزي به وجود آمده است.
با اين حال ما اطلاع زيادي از گذشته بم نداريم و آنوبانینی تاکنون تاريخ مدوني در مورد این شهر به دست نیاورده است. اين شهر به علت قرار گرفتن در مسير يکي از مهمترين شاهراه هاي بين المللي عهد باستان به نام " راه ادويه" که از شعب اصلي و مهم راه ابريشم محسوب مي شده يکي از راه هاي تجارت بين شرق و غرب و داراي اهميت استراتژيک مهمي بوده است. آب و هواي مساعد و سرزمين حاصلخيز باعث رونق کشاورزي و دامداريي در بم بوده است. در اين شهر توليد ابريشم، ابريشم بافي و وضعيت پارچه بافي رونق زيادي داشته و پارچه هاي ابريشمي و کتاني بم در تمام دنياي قديم معروف و اهميت خاصي داشته است. صنعت ابريشم بافي به احتمال قوي از چين و از طريق جاده ادويه (از طريق هند) به بم رسيده است.
علاوه بر شهر بم، شهرهاي بزرگ ديگري مانند نرماشير، ريگان، دارزين و سنا در منطقه وجود داشته که اين شهرها تا قرن ششم هجري از آباداني فراوان برخوردار بوده و در دوره هاي بعدي از بين رفته اند. علاوه بر ارگ بم، آثار باقيمانده از اين شهرها و قلعه هاي باستاني با عظمت ديگري مانند قلعه هاي پيرماه شاه (افضل آباد)، قلعه جمالي و دارستان خود گواهی بر تمدن عظیم این منطقه است.
شهر بم به علت تولید بهترین خرمای کشور نیز مشهور است. شهرت خرمای بم به حدی است که تقریبا تمام خرمای تولیدی کشور در هرکجا که تولید میشود به نام "رطب مضافتی بم" عرضه میگردد. علاوه بر خرما در زمینه مرکبات نیز بم دارای شهرت فراوان است و پرتقال بمی از معروفترین انواع پرتقال کشور محسوب می شود.
شهر بم طی زمین لرزه شدیدی که در پنجم دیماه 1382 در آن رخ داد تقریبا با خاک یکسان شده و چندین هزار نفر از مردمش جان باختند.این حادثه که فاجعه بار ترین زمین لرزه جهان نام گرفت این شهر را به کلی زیر و رو کرده و بازسازی شهر با وجود کمک اکثر کشورهای جهان هنوز به پایان نرسیده است؛ آنوبانینی مشاهده کرده که با گذشتن بیش سه سال از وقوع زمین لرزه هنوز مغازه های شهر در کانکس مستقر هستند. و خانه بسیاری از مردم هنوز ساخته نشده است.

نخل های به جای مانده از زلزله؛ بم

منابع:
anobanini
kermanmiras (dot) org

ارگ قدیم بم

در شمال شرقي شهر بم، بر بالا و دامنه صخره اي عظيم، قلعه اي مستحکم را پي افکنده اند که اهالي محل آن را "ارگ" می نامند که در واقع اين بناي سترگ، شهر قديـم بم است. ارگ بــم و شهـــر آن از جمله قلعه هاي نظامي بسيار مهم و تاريخي به شمار مي رود. ارگ بم نمونه کاملي از شيوه هاي معماري ايران است و نمونه هايي از قرن ها معماري در آن به چشم مي خورد.

ادامه مطلب »