خوزستان

ایران‌شناسی: استان خوزستان

بهبهان

شهرستان بهبهان یكی از شهرستان های استان خوزستان است كه از شمال غربی به شهرستان رامهرمز، از شرق به شهرستان گچساران، از جنوب به بندر دیلم و از غرب به بخش هندیجان محدود می شود. بهبهان در جنوب شرقی خوزستان، در 205 كیلومتری اهواز و در نزدیكی شهر تاریخی ارجان واقع شده است.
بهبهان با صحراهای حاصلخیز و تپه ماهورها و ارتفاعات بلند و کوتاه و بخش های کوهستانی و جلگه ای، شهری قدیمی است که سابقه آن به دوران های عیلامی و پس از آن به دوره ساسانی می رسد. نخستین نشانه‌های حضور انسان در این دشت به هزاره ششم پیش از میلاد باز می‌گردد. شهر "ارگان" یا "ارجان" یا "ابرقباد" ، که به وسیله قباد پادشاه ساسانی برپا شده، در ده کیلومتری شهر بهبهان فعلی قرار داشته است. کشف جام برنزی "کیدین هوتران" موسوم به "جام زندگی" با 16 لایه متفاوت و نقوش داستانگویی در حفاریهای باستان شناسی در سالهای اخیر در این منطقه، سابقه این دیار را آشکارتر می سازد.
مقدسی در وصف این منطقه نوشته است: "ارجان ولایتی است بس مهم، دشتی، كوهستانی و دریایی، پر از درختان نخل، انجیر و زیتون، نعمت‌های آن فراوان است". یاقوت حموی درباره ارجان می‌نویسد: "نخستین كسی كه ارجان را احداث نمود؛ قباد ابن فیروز بود، زمانی كه با رومیان جنگید دستور داد شهری در مرز فارس و خوزستان احداث كنند و آن را ابرقباد نام نهاد". پس از ویرانی ارجان، مردم آن در محل "بهو"، شهر جدید را بنا كردند. از جاذبه های تاریخی این منطقه می‌توان: آرامگاه ارجان، نقش برجسته های دوره اشكانی در تنگ سروك، حمام دوره سلجوقی، خرابه های دو پل و یك بند، خرابه های آتشكده خیرآباد و راسته بازار را نام برد.

منابع:
iranyad (dot) ir
ostan-kz (dot) ir
istta (dot) ir
fa (dot) wikipedia (dot) org