خراسان جنوبی

ایران‌شناسی: استان خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی

استان خراسان جنوبی در گستره پهناوری در شرق ایران واقع شده؛ از شمال با استان خراسان رضوی، از جنوب با سیستان و بلوچستان و کرمان و از شرق به طول 330 کیلومتر با کشور افغانستان هم مرز است. استان خراسان جنوبی دارای 5 شهرستان به نام های بیرجند، قاین، نهبندان، سربیشه و سرایان می باشد. مرکز استان خراسان جنوبی، شهرستان بیرجند است.

نقشه تقسیمات استان خراسان جنوبی؛ عکس از سازمان نقشه برداری کشور

به دلیل کم بودن نزولات جوی و شرایط نامساعد دیگر، کشاورزی در این استان گسترده نیست، اما با این وصف محصولات سازگار با طبیعت منطقه (زعفران و زرشک) از مرغوبیت بالایی برخوردار است.
طبیعت خاص استان خراسان جنوبی در دشت بزرگ لوت و چشم اندازهای زیبای آن در جنوب استان در کنار ییلاق های کوهستانی شمال شرقی استان، از جمله مهم ترین مناطق توریستی-طبیعی خاص به شمار می رود.
استان خراسان جنوبی از مناطق تاریخی و بناهای معماری قابل توجهی برخوردار است. بیرجند، خوسف، سربیشه و نهبندان هر یک دربرگیرنده جاذبه های تاریخی و معماری با اهمیتی هستند که به لحاظ معماری و تاریخی، استان خراسان جنوبی را غنی و پربار ساخته اند. از نظر تاریخی "خوسف" یكی از كهن‌ ترین و قدیمی ترین شهرهای جنوب خراسان به شمار می رود که وجود بافت قدیمی با آثار تاریخی ارزشمند؛ از ویژگی های شاخص این شهر محسوب می شود. این بافت كه به لحاظ موقعیت طبیعی و واقع شدن بر روی هسته مقاوم، از زمین لرزه در امان مانده، یكی از سالم ترین بافت های تاریخی را دارا می باشد. بناهای تاریخی سربیشه به دوره پیش از اسلام می‌رسد و آثار تاریخی آن نشان دهنده غنای فرهنگی و سابقه تمدنی این منطقه است. آثاری از قبیل محوطه های باستانی، قلعه و خانه های قدیمی، غارها و روستاهای شگفت انگیز در این منطقه دیده می شوند. قلعه بزرگ نهبندان نیز كه از خشت و چینه ساخته شده و در داخل شهر نهبندان قرار گرفته؛ سابقه آن به دوران اشکانیان و ساسانیان می رسد.

منابع:
jjtvn (dot) ir

فردوس

شهرستان فردوس به مركزيت شهر فردوس، با مساحتی در حدود 13277 کیلومتر مربع در شمال استان خراسان جنوبی واقع شده‌است. این شهرستان، از شمال به شهرستان‌های بردسکن و گناباد، از شرق به شهرستان‌های گناباد و سرايان و از جنوب و غرب به شهرستان طبس محدود می‌شود.

ادامه مطلب » فردوس

قائنات

شهرستان قائنات شمالی ترين شهرستان استان خراسان جنوبی می‌‌باشد. این شهرستان از شمال به خواف و گناباد، از غرب به فردوس و از جنوب به بیرجند محدود شده و از جانب شرق مرزی به طول تقریبی ۱۳۰ کیلومتر با کشور افغانستان دارد. مساحت این شهرستان بالغ بر ۱۷٬۷۲۲ کیلومتر مربع می‌باشد.

ادامه مطلب » قائنات

نهبندان

شهرستان نهبندان یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی واقع در شرق ایران است. مرکز آن شهر نهبندان است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۵۹٬۷۹۹ نفر بوده که از این میزان ۱۹٬۷۷۶ نفر در مناطق شهری و ۳۸٬۶۹۸ نفر در مناطق روستایی ساکن هستند و ۱٬۳۲۵ نفر نیز به صورت عشایری زندگی می‌كنند.

ادامه مطلب » نهبندان

بیرجند

بیرجند از تاریخی ترین و مهم ترین مناطق استان خراسان جنوبی به شمار می آید. این منطقه دربرگیرنده شاخص ترین بناهای معماری، باغ های قدیمی و حمام های تاریخی است که قدمت بیشتر آنها به دوره قاجاریه و زندیه باز می گردد. از شاخص ترین بناهای تاریخی بیرجند؛ ارگ کلاه فرنگی در حاشیه خیابان شهید مطهری را می توان نام برد که در شش طبقه و به سبک زیگورات ساخته شده است.

ادامه مطلب » بیرجند

درمیان

درمیان از جمله شهرستان مهم استان خراسان جنوبی است که به دلیل مناسب بودن آب هوا، از تراکم جمعیتی بالاتری نسبت به مناطق مجاور برخوردار است. آب و هوای این شهرستان معتدل و متمایل به سرد و خشك است. در این شهرستان رودخانه های فصلی زیادی وجود دارد كه مهم ترین آنها "رود درمیان" می باشد. سرچشمه رود شور بیرجند از این بخش می باشد كه قبل از ورود به شهر بیرجند، قسمتی از نواحی غربی درمیان را مشروب می‏سازد.

ادامه مطلب » درمیان

سرایان

شهرستان سرایان در شمال غربی استان خراسان جنوبی واقع است. شهرستان سرایان از غرب به شهرستان فردوس، از شمال به بخش کاخک شهرستان گناباد، از شرق به بخش سده شهرستان قائنات، از جنوب و جنوب شرق به بخش خوسف شهرستان بیرجند و از جنوب غربی به بخش دیهوک شهرستان طبس محدود می‌‌شود.

ادامه مطلب » سرایان

سربیشه

شهرستان سربیشه به مرکزیت شهر سربیشه، یکی از شهرستان‌های استان خراسان جنوبی است. جمعیت این شهرستان بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، برابر با ۳۹٬۴۶۱ نفر بوده که از این میزان ۹٬۵۴۱ نفر در مناطق شهری و ۲۹٬۹۰۱ نفر در مناطق روستایی ساکن می‌باشند.

ادامه مطلب » سربیشه