کهکیلوییه و بویر احمد

ایران‌شناسی: استان کهکیلوییه و بویر احمد

یاسوج

یاسوج در شمال شرقی استان واقع شده و مرکز شهرستان بویراحمد می باشد. قبل از ايجاد شهر ياسوج در حدود ۶ کيلومتری آن، يک شهر قديمی به نام (تل خسرو) قرار داشت که زمانی مرکز نفوذ خوانين بويراحمد عليا بوده است. اينک به جز تپه های پراکنده و يک روستا، اثری ديگر از آن باقی نمانده است. تل خسرو متجاوز از دو هزار سال قدمت دارد. ليکن احداث ابنيه معاصر در پيرامون آن بعد از سال ۱۳۰۹ شمسی شروع شده و تا سال ۱۳۲۳ ادامه يافت و پس از آن متروک شده است. شهرستان بويراحمد از ناحيه شمال به شهرستان های دنا، لردگان (چهارمحال و بختياری)، از شرق به شهرستان اقليد (استان فارس)، جنوب شرقی به شهرستان سپيدان (استان فارس) و از جنوب به شهرستان ممسنی (استان فارس) و از غرب به شهرستان کهگيلويه محدود می گردد. شهرستان بويراحمد در منطقه اقليم سردسيری واقع شده و دارای هوای معتدل متمايل به سرد است. در اين ناحيه ميزان بارش برف و باران زياد می باشد و به علت بارش فراوان برف و باران و پوشيده شدن ارتفاعات از برف برای مدت مديدی از سال، از منابع آب کافی برخوردار می باشد. عمده ترين منابع آبی شهرستان بويراحمد رودخانه بشار و رودخانه دشت روم است که رودخانه بشار از ارتفاعات جنوب شرقی و شمال شرقی شهر ياسوج سرچشمه گرفته و از کنار شهر ياسوج گذشته و در ناحيه شمال غربی پس از ادغام با رودخانه کبکيان و خرسان به سمت جنوب غربی ادامه مسير داده و در نهايت در مرز استان با استان چهار محال و بختياری به رودخانه کارون می پيوندد. رودخانه کبکيان (دشتروم) از کوه های اطراف منطقه سرگچينه و سپيدار در ۲۰ کيلومتری جنوب ياسوج سرچشمه گرفته و در ادامه با دريافت آب چشمه ها و نهرهايی در مسير خود، در نزديکی بخش کبکيان و در منطقه ای به نام دروهان به رودخانه بشار می پيوندد. مهمترين ارتفاعات اين شهرستان که تمامی آنها رشته کوههای زاگرس را تشکيل می دهند عبارتند از: چال کلاغ، کوه هجال، کوه آب نهر، دومازه، وزگ، دوپشته، پازنان، کالوس، کاچيان، شير کش و تامر. شهر نوپای ياسوج (مرکز استان) در دهانه انبری صخره های زاگرس بزرگ و بر دامنه دنای هميشه سفيد پوش، در لابلای جنگل های تنومند و سرسبز بلوط قرار گرفته است. اين شهر در سال ۱۳۴۴ در کنار رودخانه بشار بنا گرديده و در آن سال تنها دارای يک حيابان اصلی بوده. امروز از گسترش و توسعه زيادی برخوردار گرديده است. به طوری که هم اينک بالغ بر ۲۴ کيلومتر مربع وسعت دارد و جمعيت آن امروزه بالغ بر ۱۰۰۰۰۰ نفر تخمين زده می شود که عمدتا از ايل بزرگ بويراحمد و دارای گويش لری هستند.

منابع:
k-b.ir
fa (dot) wikipedia (dot) org
chn (dot) ir