سمنان

ایران‌شناسی: استان سمنان

شاهرود

گفته می شود كه شهر شاهرود در جلگه‌ای حاصل خیز كه به وسیله رود شاه آبیاری می شود، واقع شده و نام خود را نیز از همین رودخانه گرفته است. نام های قدیمی دیگری برای شاهرود ذکر شده که از آن میان می توان به "حنچره"، "شخره" و "‌شاخره" اشاره نمود.
شاهرود یكی از شهرستان های استان سمنان است که از شمال به شهرستان های بجنورد، گرگان، از شرق به شهرستان های سبزوار، كاشمر، از جنوب به شهرستان طبس و از غرب به شهرستان دامغان محدود می ‌شود.
اساس اقتصاد شهرستان شاهرود بر كشاورزی، دامداری و صنایع دستی استوار شده است. از نظر كشاورزی دراین منطقه از دیرباز فعالیت گسترده ای وجود داشته و انواع مختلف محصولات كشاورزی و باغی در آن تولید می شده است.

طبیعت زیبا و دیدنی شاهرود

شهرستان شاهرود از جمله شهرستان های با اهمیت استان سمنان است كه مكان های دیدنی و تاریخی زیادی دارد. این منطقه سرسبزترین منطقه استان است و از بناهای مذهبی، مسجدهای قدیمی و با ارزشی برخوردار است. بازار قدیمی شاهرود از مجموعه های با ارزش معماری منطقه است كه آثار معماری موجود در آن گویای قدمت تاریخی این بازار است.
یكی از نقاط تاریخی و باستانی شهرستان شاهرود بسطام است. این منطقه در زمان‌های گذشته یكی از بلادهای مهم ایالت قومس یا كومش بود و در قرن‌های متمادی،راه ارتباطی شرق و غرب از این شهر می‌گذشت. این شهر از موقعیت و اهمیت سوق‌الجیشی بسیاری برخوردار بود. در حال حاضر بسطام، اهمیت قدیم خود را ندارد و با ایجاد شهر شاهرود در شش كیلومتری آن، یكی از بخش‌های تابعه شهرستان شاهرود به حساب می‌آید. بسطام دردوره سلجوقی بیشتر مورد توجه قرار گرفت و در دوره ایلخانیان از زمان غازان خان به بعد، رونقی تازه یافت. مجموعه‌های تاریخی–مذهبی آن مانند بقعه امام‌زاده محمد (ع)، مسجد بایزید همراه با منار آن، ایوان الجایتو، گنبد و ایوان غازان خان؛ نشانگر اهمیت بسطام در زمان‌های گذشته است.

منابع:
anobanini
icro (dot) ir
istta (dot) ir
fa (dot) wikipedia (dot) org

جنگل ابر (شاهرود، ده ابر، روستای ابر و شیرین آباد)

در جنگل ابر آسمان به زمین می‌آید و راه رفتن میان ابرها رویایی است دست یافتنی. می‌شود میان ابرها خوابید و بر ابرها سوار شد. در جنگل ابر آسمان به زمین می‌آید. از قبل خبر نمی‌کنند. هر وقت دلشان بخواهد می‌آیند. دوردست‌ها پر از ابر است. کوه‌ها و ابرها به هم پیچیده‌اند، همچون صحنه نمایشی که تیره‌پوشی حریری را بر خود پیچیده باشد. نمی‌شود گفت مه غلیظ، در این جنگل ابر گرداگردت را می‌پوشاند.

ادامه مطلب »

موزه شاهرود

بنای موزه شاهرود در سالهای 1307-1306 ه. ش. به عنوان بلدیه ساخته شده است. زیربنای ساختمان فوق حدود 468 متر مربع و در دو طبقه طراحی گردیده است. این بنا پس از مرمت و احیا در اسفندماه 1367 جهت بازدید و استفاده پژوهشگران شروع به فعالیت نموده است. قدیمی ترین اشیائی که در این بخش وجود دارد مربوط به محوطه باستانی سنگ چخماق بسطام است.

ادامه مطلب »

مسجد جامع بسطام

این مسجد در جنوب بسطام و در حد فاصل دویست متری جنوب آرامگاه بایزید بسطامی قرار گرفته است. این مسجد به دو قسمت تقسیم می‌گردد. قسمت اول عبارت است از صحن مسجد که داری محرابی است که با گچبری‌های بسیار زیبا و هنرمندانه ترئین گردیده است. صحن مسجد مربع و فضای آن باز است. قسمت دوم از لحاظ شیوه و صنعتی که در ساختن آن به کار رفته با قسمت اول فرق دارد.

ادامه مطلب »

کاروان سرای میان دشت

این کاروانسرا در دهکده میاندشت؛ در 110 کیلومتری شرق شاهرود، بین جاده سبزوار و شاهرود قرار گرفته که به صورت سه کاروانسری به هم متصل می‌‌باشد و به کاروانسری شاه عباسی معروف گردیده است. از این سه کاروانسرا یکی در زمان شاه عباس اول ساخته شد و دو کاروانسری دیگر در زمان‌های دیگر.

ادامه مطلب »

قلعه پارت ها

بتازگی در شاهرود یک قلعه مربوط به زمان پارتها و ساسانیان با قدمتی دو هزار ساله کشف گردیده است. در درون این قلعه که در حوالی یک روستا در شاهرود واقع گردیده بقایای کوره آجر پزی و سفالینه‌های مربوط به آن دوران وجود دارد. قلعه مذکور که مستطیل شکل است، پانزده متر ارتفاع دارد و در چهار طرف آن طاقهای فرو ریخته قوسی شکل وجود دارد. این قلعه که احتمال می‌رود در ابتدا سه طبقه بوده، از ویژگی های دوران پارتها برخوردار می‌‌باشد.

ادامه مطلب »

قلعه میامی

قلعه میامی در جنوب میامی قرار گرفته، که در حال حاضر خرابه‌ای بیش نیست. طبق نظر مردم منطقه این خرابه در گذشته مرکز میامی بوده و در زمان حمله مغول ویران گردید است. قلعه اراکی چهار برجی نیز در منطقه میامی در بالی کوه میامی قرار دارد که دروازه آن را از آجر ساخته‌اند و یک آب انبار بزرگ در میان آن قرار دارد. در جلوی این قلعه که نزدیک به یکی از قله‌ها می‌‌باشد؛ آثار حدود دویست خانه رویت می‌شود.

ادامه مطلب »

ابن یمین فرومدی

این آرامگاه در انتهای روستای فرومد قرار دارد و متعلق به شاعر معروف قطعه سرای پارسی؛ "ابن یمین فرومدی" (ابن یمین فریومدی) است. باطن ساختمان به هیچ وجه با بافت روستا تطابق نداشته و شش گوش است و زوایای زیبایی بنا را در برگرفته است. سنگ قبر داری شش ضلع کوچک است که روی آن نوشته شده: "آرامگاه امیر فخرالدین محمد ابن یمین الدین متخلص به ابن یمین. شاعری بوده است دانشمند.

ادامه مطلب »

آرامگاه شیخ حسن جوری

این آرامگاه در 150 کیلومتری شاهرود، واقع در روستای کلاته میر علم فیروزآباد، حوالی روستی فرومد است. این آرامگاه که متشکل از یک اتاق 4 در 3 و گنبد مدور روی آن است، در قسمت شمالی شهر قدیمی جور قرار دارد و از خشت خام ساخته شده و عاری از هرگونه پیرایه و تشریفات ظاهری می‌‌باشد. شیخ حسن جوری یکی از رهبران قیام سربداران و از شاگردان شیخ خلیفه و از رهبران سیاسی و مذهبی قرن هفتم هجری قمری بود که به دست وجی الدین مسعود در سال 745 هجری قمری به شهادت رسید.

ادامه مطلب »

آرامگاه شیخ ابوالحسن خرقانی

در 24 کیلومتری شاهرود؛ در شمال قصبه خرقان، روی یک تپه، آرامگاه عارفی نامی و وارسته به نام شیخ ابوالحسن خرقانی به چشم می خورد. فضای سبز اطراف آن، به آرامگاه قداست خاصی بخشیده است. روی قبر شیخ یک قطعه سنگ مرمری قرار دارد که اشعاری بر آن حک شده است. در جوار این مقبره مسجدی بود که گنبدی مخروطی شکل و مزین به کاشی کاری های زیبا داشت.

ادامه مطلب »

آرامگاه بایزید بسطامی

مقبره این عارف شهیر در شهر بسطام و شمال مقبره امام زاده محمد قرار دارد. مقبره این عارف، فاقد هرگونه تزئین بوده و به نظر می‌‌رسد هیچگاه ساختمانی مشابه مقبره دیگر بزرگان روی آن بنا نشده باشد و در حقیقت بی اعتنایی به مادیات و گریز از تجمل در این آرامگاه به وضوح به چشم می‌آید. وارستگی و بی نیازی بایزید بسطامی حتی بعد از مرگ وی و گذشت یازده قرن، در مرقدش مشهود است.

ادامه مطلب »

برج کاشانه بسطام

در قسمت جنوب شرقی مسجد جامع شهر بسطام؛ برجی بلند وجود دارد که به نام کاشانه معروف می‌‌باشد. ارتفاع این برج از داخل 24 متر و از بیرون 20 متر می‌‌باشد. شکل خارجی آن کثیرالاضلاع و منتظم سی ضلعی است. در بالای برج دو حاشیه از آجرهای بزرگ وجود دارد که روی آن مطالبی نوشته شده است. در ضلع جنوب غربی این برج روی یک آجر، کلمه بسم الله الرحمن الرحیم با خط ثلث بسیار زیبایی نوشته شده است.

ادامه مطلب »