AnoBanini

قلعه "حيدرآباد" در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاريخي مهم شهرستان خاش به شمار می رود. اين قلعه درسال۱۹۲۰ميلادي (۱۲۹۹ ه.ش) توسط شخصي به نام "عيدوخان" ساخته شد و تا سال۱307 ه.ش به عنوان محل سكونت همين شخص و خانواده اش مورد بهره برداري قرار گرفت. بعدها از اين قلعه به عنوان محل نگهداري آذوقه و مهمات نيروهاي انگليسي به سرپرستي ژنرال داير استفاده شده است. عمده مصالح بكار رفته در قلعه خشت خام و كاهگل است و داراي برج ها و طاق هاي هلالي زيبايي است كه توسط سازمان ميراث فرهنگي مورد مرمت و بازسازي قرار گرفته است. نقشه اصلي قلعه حيدرآباد به صورت مستطيل بوده كه با اضافه شدن چند اتاق و ديوار در قسمت جنوب شرقي آن نقشه بنا به ذوزنقه اي شكل تبديل شده است.

قلعه حیدرآباد؛ خاش

در ساخت و تكميل اين بنا از تزيينات معماري خاصي بهره گرفته نشده، تنها تزيينات كنگرهاي شكل نيم دايرهاي متمايل به بيضي، تيركش هاي تعبيه شده در قسمت فوقاني حصار خارجي، تزيينات كادربندي اتاقك هاي نگهباني بالاي سر در ورودي ها، خشت چيني نيم دايره اي، قوس سردر ورودي اتاق هشت ضلع غربي حياط مركزي بخش سوم قلعه و تزيينات كاربردي آن از عناصر تزيين معماري اين اثر مي باشد.

قلعه حیدرآباد؛ خاش

پس از اينكه قلعه به صورت نيمه مخروبه رها شد؛ سازمان ميراث فرهنگي استان سيستان و بلوچستان اقدام به مرمت و بازسازي آن كرد و هم اينك از بخش سوم آن كه مورد مرمت قرار گرفته به عنوان پاسگاه انتظامي حفاظت آثار تاريخي استفاده مي شود. همچنين اكنون از بخش شمالي معماري و قسمتي از معماري بخش دوم اتاق هاي ضلع غربي حصار، روستاييان منطقه به عنوان محل نگهداري دام و انبار علوفه استفاده مي كنند.

استفاده اهالی از قلعه حیدرآباد؛ خاش

منابع:
anobanini
balochestan (dot) com
iran-newspaper (dot) com