تهران

ایران‌شناسی: استان تهران

شهریار

این ملک عماد شهریاری است
همواره طراوتش بهاری است (آذر مازندرانی)

شهریار از دیرباز نام عمومی دشتی وسیع و حاصلخیز درغرب تهران بوده که شامل آبادی های متعددی می شده؛ و همانند طالقان کل منطقه و آبادی هایش به این نام خوانده می شده است و در سالهای اخیر مرکز شهرستان را که پیشتر "علی شاه عوض"بوده؛ به همین نام نامیده اند.

دشت شهریار

شهرستان سر سبز و زیبای شهریار یکی از شهرستانهای غربی استان تهران است که با وسعتی بیش از 1300 کیلومتر مربع و جمعیت بیش از یک میلیون و سیصد هزار نفر در ارتفاع 1160 متری از سطح دریا واقع است. شهریار دارای سه بخش مرکزی، ملارد و قدس (قلعه حسن خان) میباشد و شهر شهریار مرکز این شهرستان متشکل از شهرها و روستاهای قدیمی: علی شاه عوض (مرکز شهر)، کِرشته و عباس آباد و کُهنز است؛ که در این میان شهر علی شاه عوض به دلیل آنکه از سال 1333 شهرداری در آن مستقر گردیده مشهور تر می باشد.

مناظری از داخل شهر شهریار

در کتاب "بستان سیاحه" آمده است که: «شهریار بلوکی است از بلوکات تهران که در یک منزلی آن واقع است. آبش فراوان و هوایش معتدل و خاکش نیکو است. باغات فراوان دارد و انگورش ممتاز است.»
این شهرستان به لحاظ خاک حاصلخیز و هوای معتدلی که دارد؛ یکی از مهمترین مراکز کشاورزی استان محسوب میشود؛ بنابر مشاهدات آنوبانینی بیشتر وسعت بخش مرکزی شهریار را باغ ها در بر گرفته اند و یکی از فعالیتهای عمده ساکنان بومی آن کشاورزی است. که از مهمترین محصولات آن می توان به انگور معروف شهریار، گلابی، گوجه سبز، گیلاس و سیب و خرمالو اشاره کرد؛ که از این میان سیب کهنزی از میوه های مشهوری است که به نام یکی از محلات شهریار موسوم گشته است.

خيابانهاي شهریار

شهریار به لحاظ قدمت و سابقه سکونت انسانی یکی از مهمترین مناطق استان تهران بوده و آثار باستانی مکشوفه در آن به بیش از چهار هزار سال قبل می رسد. بناها و آثار باستانی به جا مانده از دوره ساسانی و اسلامی از جمله تپه باستانی جوقین، قره تپه، تخت رستم، تخت کیکاوس و قلعه دختر و قلعه کبری و استحکامات و آتشکده های متعدد موجود در آن نشان از این مهم دارد. از بزرگان ادب و فرهنگ این شهرستان نیز میتوان به "عماد الدین عمادی شهریاری" شاعر قرن ششم اشاره کرد که دیوان شعر وی در دست است؛ و در اکثر تذکره ها به نام وی اشاره شده است.

گندمزارهای زیبای شهریار

به طور کلی گردشگری شهریار از نظر آنوبانینی از دو جنبه طبیعت گردی و فرهنگی قابل بررسی می باشد که در هر دو زمینه استعداد بالایی در این شهرستان وجود دارد. در زمینه طبیعت گردی می توان گفت شهریار از خوش آب و هواترین مناطق اطراف تهران است و وجود باغ های پر بار و دشت های سر سبز، به خصوص دشت منحصر به فرد شقایق در بهار و هوای معتدل در تمام فصول، از آنجا که شهریار تنها 20 کیلومتر با شهر تهران فاصله دارد و از طریق بزرگراه فتح به سهولت قابل دسترس است آن را از سایر شهرستان های استان متمایز کرده است.

بوستان گل در شهریار

در زمینه آثار باستانی نیز علی رغم بی توجهی مسئولین پتانسیل بالقوه منطقه که به بخشی از آن اشاره شد می تواند باعث جذب گردشگران بسیاری باشد.

منابع:
anobanini
دیوان اشعار، آذر مازندرانی
شهریار سرزمینی ایستاده در رهگذار تاریخ، احمد فرجی، محمد هژبری
آمار نامه استان تهران1379، سازمان مدیریت
آثار ایران، آندره گودار

موزه های سنگی یا هنر صخره ای

سنگ نگاره ها يا هنرهاي صخره اي، کهن ترين آثار تاريخي و هنري بجای مانده از بشر هستند. به تعبيري بستر به وجود آمدن حروف رمزي، خط، تبادل پيام، زبان، تاريخ، اسطوره ها، هنر و فرهنگ از سنگ نگاره هاست و آنها از بهترين ابزارهاي رمزگشايي ما قبل تاريخ هستند. تعداد آنها فقط در يك منطقه محدود در ايران به بيش از 21 هزار مورد مي رسد كه عمر بعضي از آنها به چهل هزار سال مي رسد و بشر تا کنون موفق به کشف هيچ پديده تاريخي و هنري بدين قدمت نشده است.

ادامه مطلب »

دشت شقایق شهریار (دشت دیدنی و پر از شقايق شهريار)

دشت شقایق شهریار در دامنه های منطقه اخترآباد، در غرب شهرستان شهریار همه ساله میزبان هزاران بازدید کننده و تور طبیعت گردی از مناطق مختلف کشور و به ویژه، استان تهران است. از اواسط اردیبهشت ماه تا اواخر خرداد، دامنه کوه های و تپه های زیبای اختر آباد ملارد به وسعت چندین هکتار پوشیده از گلهای شقایقی می شود که سرخی آن از دور دستها نیز قابل مشاهده است؛ آنچنان که گویی چادری سرخ بر روی دشت کشیده شده است.

ادامه مطلب »

قلعه دهشاد شهریار

قلعه دهشاد در روستایی به همین نام، در ده کیلومتری شرق شهریار و در محدوده شهر باغستان واقع است. این قلعه با قدمت بیش از 200 ساله خود یکی از قلعه های متعدد شهرستان شهریار است که از اغلب آنان چیز زیادی باقی نمانده است و به علت کم توجهی مسوولین مربوط بخش اعظم قلعه ها (همچون قلعه فرامرز، قلعه چهل دختر در حصار ساتی و...) تخریب شده است.

ادامه مطلب »

امامزاده بی بی سکینه

امامزاده بی بی سکینه دختر گرامی امام موسی کاظم (ع) و خواهر بزرگوار امام رضا (ع) می باشد که در 40 کیلوتری غرب شهریار در کنار جاده ترانزیتی ملارد- اشتهارد و در دهستانی به نام بی بی سکینه واقع است. این امامزاده با توجه به کرامات فراوانش و صفا و معنویتی که در آن موج میزند از گذشته های دور مورد توجه مردم بوده و از آن در کتب قدیمی نام برده شده است.

ادامه مطلب »

تپه و قلعه جوقين

تپه جوقین از جمله آثار باستانی دوران ساسانی در شهریار است. تپه و قلعه جوقین که به تمامی از خشت بنا شده در 10 کیلومتری جنوب غرب شهریار در شهر وحیدیه واقع است. قدمت و استقرار مردم در آن با توجه به مسکوکات و سایر اشیای مکشوفه دست کم به دوره یزدگرد سوم ساسانی می رسد.

ادامه مطلب »

قره تپه

قره تپه در 36 کیلومتری جنوب غرب تهران و از نظر جغرافیایی در جهت مخالف چشمه علی قرار گرفته است و کاوش های انجام شده تشابه این دو تمدن باستانی را از لحاظ قدمت نشان داده و سابقه سکونت در آن را 4500 تا 5000 سال پیش از میلاد تخمین می زند.
.

ادامه مطلب »

تخت کیکاوس

تخت کیکاوس در حدود 18 کیلومتری شهر شهریار و 8 کیلومتری ملارد در روستای بیدگنه قرار گرفته است که به دوران ساسانی باز می گردد. این اثر که در 12 کیلومتری غرب تخت رستم واقع است جایگاه مقدسی برای برگزاری آئین های مذهبی در دوران باستان بوده و شامل سه بنا می باشد؛ که هر سه در پای یک تپه بلند به ارتفاع 100 متر قرار گرفته اند.

ادامه مطلب »

تخت رستم

اثر باستانی تخت رستم که یکی از آتشکده های مهم منطقه در دوران ساسانی بوده است؛ در دهستان جوقین و در حدود 20 کیلومتری غرب شهریار؛ در کنار روستای قجر تخت رستم واقع است. هدف از ساخت این بنا انجام مراسم آتش در آن بوده است؛ که فقط موبدان زرتشتی بدان راه داشته اند.

ادامه مطلب »