AnoBanini

كي از مهمترين بخشهاي ديدني شهرستان اردكان خرانق است كه در 50 كيلومتري اين شهرستان و در مسير جاده اردكان به طبس و طريق الرضا قرار دارد. ارتفاع متوسط خرانق از سطح دريا 1670 متر است که از شمال به كوه هامانه از جنوب به كوه خوانزاواشتري، از غرب به كوه بندروچك چك مركز شهرستان اردكان و از مشرق به صحرا و ريگزارهاي حدفاصل ساغند و خرانق محدود است.

براساس گزارش هاي به جا مانده از مورخين، هيربدان زرتشتي در سال 24 هجري شمسي مصادف با دوازدهمين سال سلطنت يزدگرد از قديمي ترين آبادي هاي منطقه نام برده شده كه يكي از آنها خرانق است. قدمت قلعه برج و باروي روستا به زمان ساسانيان باز مي گردد كه در كتاب (جامع مفيدي) چهار هزار سال ذكر شده است.
از آثار تاريخي خرانق مي توان به مسجد جامع و منارجنبان اشاره كرد مسجد جامع خرانق بين قلعه و در كنار حسينيه كوچك خرانق قرار دارد كه از يك شبستان و صحن كوچك تشكيل شده و در ضلع شمالي صحن منار نسبتاً قطور و بلندي تعبيه شده كه داراي 3 طبقه و دو رديف پله براي رفت و برگشت است و اين در حالي است كه اين منار يكي از باارزش ترين مناره ها و رقيب منارجنبان اصفهان است.

مسجد و منار جنبان خرانق؛ اردکان؛ عکس از مصطفی معراجی

از ديگر بناهاي معروف بخش خرانق اردكان كاروانسرايي است كه از زمان گذشته تاكنون به علت قرار گرفتن در مسير جاده اردكان يزد و ديگر استانهاي جنوبي و شيراز به مشهد مقدس محلي براي توقف مسافران بوده است گفته مي شود. باني اين كاروانسرا شاهزاده ولي ميرزا فرزند فتحعلي شاه قاجار بوده است.

تصاویری از کاروانسرا (رصدخانه) خرانق؛ اردکان؛ عکس از مصطفی معراجی

براساس اين گزارش بناي اين كاروانسرا آجري است و در چهار بدنه آن به قرينه ايوان احداث شده كه ايوان شاه نشين در وسط و در ايوان كوچكتر در طرفين قرار دارد. از ديگر محلهاي تاريخي و ديدني خرانق مي توان به پل انتقال آب (آبراه خرانق)، شترگلو، روستاهاي خوش آب و هواي درند و هامانه نيز مي توان نام برد. زيره، برگه زردآلو، كشك شتر و زردك از جمله سوغات هاي خرانق است.

منابع:
anobanini
magiran (dot) com
fa (dot) wikipedia (dot) org